บทความเกี่ยวกับ “การสัมผัสธรรมชาติ”

เปิดโลกการเรียนรู้ธรรมะและธรรมชาติแบบไร้พรมแดน

“ฉันรักธรรมชาติมาตั้งแต่เด็ก ตั้งแต่จำความได้ฉันก็รู้สึกว่าตัวเองใช้เวลากับกิจกรรมกลางแจ้งตลอดเวลา เพราะฉันชอบสำรวจธรรมชาติ ค้นพบสิ่งใหม่ๆ ไม่ว่าจะเป็นพืชหรือสัตว์ฉันมักสงสัยว่าสัตว์ป่าอยู่กันอย่างไร ฉันชอบพืชพันธุ์ที่เกิดจากธรรมชาติมากกว่าพืชที่ปลูกขึ้นโดยมนุษย์ ” Lynne Myers  หรือ “ลีน” หญิงชาวอเมริกันผู้หลงรักธรรมชาติเล่าประสบการณ์วัยเด็กในรัฐแมรี่แลนด์ ประเทศสหรัฐอเมริกาให้เราฟัง

ครอบครัวเธออาศัยอยู่ชานเมืองจนกระทั่งเธออายุได้เก้าขวบ จึงย้ายไปอยู่ที่บ้านในชนบทท่ามกลางป่าเขาที่ยังบริสุทธิ์ทำให้เธอมีโอกาสสัมผัสธรรมชาติอย่างใกล้ชิด และใช้ธรรมชาติช่วยเยียวยาบาดแผลในใจอันเกิดจากสมาชิกในครอบครัวเกือบทุกคนมีความผิดปกติทางจิตประสาทและอารมณ์(mental disorder)กล่าวคือ แม่เป็นไบโพล่าร์ ส่วนพี่น้องสามคนเป็นโรคเครียด

“ทุกครั้งที่มีเรื่องไม่สบายใจ ฉันจะเลือกอยู่กับธรรมชาติ ฉันรู้ว่าธรรมขาติดูแลฉัน ทำให้ฉันรับมือปัญหาต่างๆ ไปได้ด้วยดี เวลาถึงฤดูใบไม้ผลิ ฉันจะชอบออกไปดูดอกไม้ป่าผลิบานและทักทายกับดอกไม้”

ลีนเล่าเหตุการณ์ประทับใจวัยเด็กที่ยังแจ่มชัดมาจนถึงทุกวันนี้ว่า เธอมักชอบปีนป่ายขึ้นไปนั่งเล่นบนต้นไม้จนครั้งหนึ่งเธอได้เฝ้าดูครอบครัวหมาป่าที่พ่อแม่ออกไปหาอาหารและนำกลับมาป้อนลูกๆ ด้วยตาตนเอง

“พวกมันก็ไม่ได้ระแวงที่ฉันนั่งดูบนต้นไม้ จนฉันรู้สึกราวกับเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัวหมาป่าไปเลย” ลีนกล่าวด้วยรอยยิ้ม

ด้วยความรักธรรมชาติอยู่ในสายเลือดมาตั้งแต่เด็ก เมื่อเข้าเรียนมหาวิทยาลัยเธอจึงเลือกเรียนเกี่ยวกับระบบนิเวศน์ เมื่อเรียนจบได้ทำงานเป็นอาจารย์เธอก็ทำหน้าที่ออกแบบหลักสูตรปริญญาโทให้กับมหาวิทยาลัยไมอามี่ ซึ่งสามีของเธอก็เป็นอาจารย์สอนในสาขาชีววิทยาที่มหาวิทยาลัยเดียวกัน นอกจากนี้เธอยังสนใจศึกษาแนวคิดทางพุทธศาสนาที่เชื่อมโยงกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เธอจึงพานักศึกษาจากดินแดนตะวันตกจำนวน 20 คนมาสำรวจธรรมชาติในประเทศไทยเป็นระยะเวลาสิบวันติดต่อมากันมานานนับสิบปี

“สถานที่เป้าหมายหลักของเรา คือ เขาใหญ่ แต่ระหว่างทาง เราแวะที่ รพ.อภัยภูเบศร์ เพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับการรักษาด้วยสมุนไพรพื้นบ้าน และเชื่อมโยงให้เห็นว่าชาวบ้านที่หันมาปลูกสมุนไพรที่ปราศจากสารเคมีช่วยรักษาผืนดินและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่อย่างไร เราเปิดโอกาสให้นักศึกษาพูดคุยกับเกษตรกรที่เลิกใช้สารเคมีว่าส่งผลดีกับสุขภาพอย่างไร” 

หลังจากจากนั้นลีนจึงพานักศึกษาเข้าไปสัมผัสธรรมชาติที่เขาใหญ่ โดยมีทีมนกเงือกของ ดร.พิไล พูลสวัสดิ์ ช่วยเป็นพี่เลี้ยงในการพาเดินป่าและเชื่อมโยงให้เห็นว่าแนวคิดทางพุทธศาสนากับการอนุรักษ์ธรรมชาติเกี่ยวข้องกันอย่างไร ซึ่งนักศึกษาจะได้รับประสบการณ์เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติระหว่างการเดินป่า ลีนมักแนะนำให้ทุกคนได้สัมผัสกับดิน น้ำ ก้อนหินด้วยผัสสะในร่างกายมากที่สุดเท่าที่จะมากได้ ทั้งการดมกลิ่นใบไม้  การมองสีเขียวของผืนป่า และการฟังเสียงแมลงเล็กๆ หรือเสียงน้ำตกดังสะท้านป่า หลังจากนั้นจึงเปิดโอกาสให้นักศึกษาแบ่งปันประสบการณ์สู่กันฟัง

เมื่อเดินทางไปถึงกลางป่าที่เงียบสงบ ลีนจะให้ทุกคนได้สัมผัสธรรมชาติตามลำพังประมาณสามชั่วโมงโดยไม่ให้พกมือถือ หนังสือ กล้องถ่ายรูป หรือกล้องส่องทางไกลติดตัวไป เพื่อให้พวกเขามีสมาธิจดจ่ออยู่กับธรรมชาติอย่างแท้จริง โดยทุกคนจะได้รับการสอนให้ทำสมาธิหลายแบบ ทั้งแบบการเคลื่อนไหว 14 จังหวะตามแนวหลวงพ่อเทียน แบบตามดูลมหายใจเข้าออก และการเดินจงกรม ลีนบอกว่า ช่วงเวลานี้นับเป็นประสบการณ์สำคัญที่นักศึกษาส่วนใหญ่ยังไม่เคยได้สัมผัสมาก่อน เพราะส่วนใหญ่ทุกคนจะอยู่กับเทคโนโลยีในเมืองใหญ่มากกว่าธรรมชาติ

มันเป็นโอกาสที่เราจะเปิดตัวเองสู่ธรรมชาติ มันทรงพลังมาก ราวกับเรากำลังทำสมาธิกับธรรมชาติ เพราะการปล่อยให้เขาได้อยู่ตามลำพังจะทำให้เขาได้ยินเสียงธรรมชาติชัดเจนมากขึ้น ความสุขของฉัน คือ การได้เห็นนักศึกษาสามารถเชื่อมโยงกับธรรมชาติ ได้สัมผัสธรรมชาติที่แตกต่างจากในอเมริกา นศ.ส่วนใหญ่ที่มาเรียนคลาสนี้มีพื้นฐานรักธรรมชาติอยู่แล้ว ฉันดีใจที่พวกเขาได้เชื่อมโยงตนเองจนเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ มากกว่าการแค่เฝ้ามองดูธรรมชาติจากภายนอก

ลีนเล่าประสบการณ์ตอนอายุสิบขวบให้ฟังว่า เธอเคยปีนต้นไม้เพื่อนั่งมองดูพระอาทิตย์ตกดิน ช่วงเดินกลับบ้านเธอหันหลังกลับไปดูพระอาทิตย์ตกมองย้อนกลับไปผ่านทุ่ง ท้องฟ้า แสงสุดท้าย นาทีนั้นเธอสัมผัสได้ถึงความยิ่งใหญ่และทรงพลังของธรรมชาติจนรู้สึกว่าไม่มีตัวตนของเธออยู่ในนั้น เธอกลายเป็นส่วนหนึ่งของท้องฟ้าอันกว้างใหญ่จริงๆ

หญิงสาวจากดินแดนตะวันตกผู้หลงรักประเทศไทยมายาวนานนับสิบปีกล่าวถึงความเปลี่ยนแปลงด้านสิ่งแวดล้อมในเมืองไทยที่เธอเห็นชัดเจนคือ สภาพอากาศที่ไม่เหมือนเดิม

          “ปกติฉันมาอยู่เมืองไทยปีละสองถึงสามเดือน สิ่งที่เห็นความเปลี่ยนแปลงคือ สภาพอากาศ เมื่อสองปีที่แล้ว ฉันกลับไปที่เขาใหญ่และต้องตกใจว่า เสียงน้ำตกที่เคยดังก้องป่าเงียบหายไป ฉันถามคนขับรถว่าทำไมเสียงเงียบจัง คนขับบอกว่า สภาพอากาศปีนั้นแห้งแล้งมากจนทำให้ไม่มีน้ำตกเหมือนทุกปี  ฉันรู้สึกเลวร้ายมากที่ได้ยินแบบนั้น ฉันรักเมืองไทยมาก ฉันรู้สึกเหมือนเป็นบ้านหลังที่สองของฉัน ถ้ามีโอกาสก็อยากกลับมาทุกปี”

        ทุกวันนี้ลีนยังคงเดินเข้าป่าอยู่เป็นประจำเพราะเธอรู้สึกว่าธรรมะและธรรมชาติเป็นหนึ่งเดียวกัน การได้เรียนรู้ธรรมะสอนให้เธอใกล้ชิดกับธรรมชาติมากยิ่งขึ้น รวมทั้งธรรมชาติยังเป็นครูสอนให้เธอมองสิ่งต่างๆ ในแง่บวก

“ยิ่งฉันใช้เวลากับธรรมชาติมากเท่าไหร่ ฉันยิ่งรับรู้ความจริงมากขึ้นเท่านั้น เวลาที่อยู่กับธรรมชาติทำให้ฉันคิดได้ว่าสิ่งที่อยู่รอบๆ ตัวและความเลวร้ายต่างๆ ที่เราเจอนั้นเป็นแค่เรื่องเล็กน้อยที่มาแล้วก็ไป เพราะฉะนั้นจึงไม่ควรเอามาเป็นอารมณ์ ธรรมชาติสอนให้ฉันมองโลกในแง่ดี ไม่มีอะไรยิ่งใหญ่ไปกว่าการได้สัมผัสธรรมชาติ ฉันรู้สึกผ่อนคลาย มีความเบิกบาน ความสงบ มันเป็นสิ่งวิเศษมาก”

ขอบคุณภาพจากวิเศษ บำรุง

ร่วมแบ่งปันเรื่องราวดีๆ...

ความสุขของชายหนุ่มเพื่อนรักสุนัขบาดเจ็บ

บนถนนจากจังหวัดเชียงใหม่ถึงตำบลปาดังเบซาร์ จังหวัดสงขลาระยะทางกว่า 1,600 กิโลเมตร  ชายหนุ่มวัยกลางคนพร้อมเพื่อนร่วมทีมตัดสินใจเดินทางไกลจากดินแดนตอนเหนือสู่ปลายด้ามขวานเพื่อช่วยเหลือสุนัขบาดเจ็บเพราะถูกคนทำร้ายและมีคนแจ้งข่าวไว้ในโลกโซเชียลมาแล้วหลายวัน แต่ยังไม่มีใครสามารถเข้าช่วยเหลือมันได้ หลังจากเดินทางข้ามวันข้ามคืนไปถึงจุดหมาย ชายหนุ่มเฝ้าติดตามสุนัขเป้าหมายจนเจอและพานำกลับมารักษาตัวที่เชียงใหม่ได้ตามที่ตั้งใจ แม้ว่าบางคนอาจตั้งคำถามถึงความคุ้มค่าของเวลาและค่าใช้จ่ายสำหรับการช่วยสุนัขตัวนี้ แต่สำหรับผู้ชายที่ชื่อบัณฑิต หมื่นเรือคำ หรือ ดิ๊พ ประธานมูลนิธิ ดิ อาร์ค แล้ว เขามีคำตอบสุดท้ายให้ตนเองอย่างชัดเจนว่า คุณค่าของความช่วยเหลือระหว่างคนและสุนัขเพื่อให้รอดพ้นจากความทุกข์ทรมานมีค่าเท่ากับ “หนึ่งชีวิต” เท่าเทียมกัน

อ่านต่อ…

ร่วมแบ่งปันเรื่องราวดีๆ...

แมว…ความรักที่ไร้เงื่อนไข                          

“สิ่งที่มีค่าที่สุดของที่บ้านคือแมวและสิ่งห่วงที่สุดในชีวิตก็คือแมว

 ความรัก คือสิ่งที่ทุกคนจะพบได้เองโดยไม่ต้องออกแสวงหา คือสิ่งที่จะเติบโต เคียงข้าง และสร้างความสุขในทุกๆ วัน หากสิ่งเหล่านี้คือความรัก สำหรับนุ่นตัวแทนนิยามเหล่านั้นก็คือ “แมว” เจ้าสิ่งมีชีวิตตัวกลม ขนฟูนุ่ม ตาแป๋วแหวว เป็นตัวป่วนที่จะคอยส่งเสียงออดอ้อน หรือโวยวายอย่างเอาแต่ใจในทุกๆ เช้า

“แมวเหมือนเด็กที่ไม่มีวันโต เราต้องดูแลเขาเหมือนเป็นเด็กตลอด”

รอยยิ้มพรายทางดวงตา ส่งออกมาสู่ใบหน้า และบุคลิกท่าทางที่ดูมีความสุขตลอดเวลา เธอคือแม่ของเหล่าลูก ๆ กว่า 10 ตัว  รัชตา อุจจ์ศรี หรือ นุ่น ผู้จัดการฝ่ายรายการสาวที่ซ่อนวัย 40ปีได้อย่างแนบเนียน

อ่านต่อ…

ร่วมแบ่งปันเรื่องราวดีๆ...

คนรุ่นใหม่หัวใจสีเขียว

“เร่เข้ามา เร่เข้ามา น้ำยาล้างจาน น้ำยาซักผ้าของแท้ แบ่งขาย จ่ายน้อย ช่วยลดขยะจ้า ซื้อเท่าไหร่ก็ได้ เข้ามาดูก่อนได้นะคะ ”

เสียงนักศึกษาสาวว่าที่ด็อกเตอร์กำลังตะโกนเรียกลูกค้าเข้ามาใช้บริการร้าน “Refill Station” กลางตลาดนัดย่านธุรกิจใจกลางกรุง ผู้คนที่เดินผ่านหันมามองสินค้าด้วยใบหน้าแปลกใจเพราะบนโต๊ะเรียงรายไปด้วยแกลลอนน้ำยาทำความสะอาดหลากหลายยี่ห้อติดตั้งหัวปั๊มไว้ด้านบนแทนฝาปิด  ใกล้กันมีตาชั่งไว้ให้ลูกค้าชั่งปริมาณน้ำยาที่ต้องการซื้อตามความต้องการ

“เราพยายามหาทางลดการใช้พลาสติกในชีวิตประจำวันด้วยการนำขวดน้ำหรือขวดพลาสติกที่ไม่ใช้แล้วมาเติมน้ำยาทำความสะอาดที่ต้องใช้ในชีวิตประจำวันโดยเราแบ่งขายให้ตามปริมาณที่ลูกค้าต้องการ”

สุภัชญา เตชะชูเชิด หรือ “แอน” นักศึกษาปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยชื่อดังย่านศาลายาบอกเล่าความเป็นมาของธุรกิจอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมที่ลองลงมือทำตามความฝันของคนหนุ่มสาวไฟแรง แม้ว่าเธอและเพื่อนจะไม่มีใครเรียนด้านการตลาดโดยตรง แต่แรงบันดาลใจอยากทำสิ่งที่ฝันก็ผลักดันให้คนหนุ่มสาวกล้าลองผิดลองถูกด้วยตนเองเสมอ

อ่านต่อ…

ร่วมแบ่งปันเรื่องราวดีๆ...

ความสุขสีเขียวบนดาวเคราะห์มอส  

“คนเมืองอย่างเรา ๆ นั่นแหละที่โหยหาธรรมชาติ”

แดดอ่อนๆ ยามเช้า ส่องผ่านเข้ามาภายในห้องกระจกสีขาวของร้านลิตเติ้ลทรีการ์เด้นทำให้ภายในอบอุ่นและถูกเติมแต่งไปด้วยสีเขียว แปลกที่ยามเช้าในวันธรรมดาของคนกรุงอย่างเราๆ สนใจจดจ้องมองแค่หน้าปัดนาฬิกาและวิ่งไล่ล่ารถเมล์สายสำคัญเพียงเพื่อการดำเนินชีวิตในแต่ละวัน หากแต่บนพื้นที่สีเขียวกว่า 4 ไร่ ริมแม่น้ำท่าจีนแห่งนี้ เสมือนดึงเราให้หันกลับมาใส่ใจนาฬิกาธรรมชาติที่อยู่รอบตัว

ศิริวิทย์ ริ้วบำรุง หรือวิทย์ ชายเจ้าของใบหน้าอ่อนเยาว์วัย 45 ปี ที่มี “ลูกๆ” มากมายกว่าหนึ่งพันกระถาง ยังไม่นับพืชพรรณในสวน รวมถึงเจ้ามอสบอล หรือ “โคเคะดามะ” บนจานสีสวยตรงหน้า

สิ่งมีชีวิตสีเขียวรูปทรงกลม เข้ากันดีกับต้นไม้ใบละเอียด รวมไปถึงการจัดวางเก๋ๆ ที่ทำให้เจ้าต้นเล็กดูซุกซน น่ารัก ให้ความรู้สึกสนุกเหมือนได้กลับไปสู่วัยเด็ก

“มันทำได้จริงโดยไม่จำเป็นต้องเป็นนักจัดสวน ไม่ต้องปลูกต้นไม้เป็น แม้แต่เด็กเล็กๆ ก็ยังทำได้”

อ่านต่อ…

ร่วมแบ่งปันเรื่องราวดีๆ...

แสนสุขสมนั่งชมวิหค…ยาบำรุงหัวใจของหมอนักอนุรักษ์

“การได้เห็นสิ่งที่อยู่ในธรรมชาติจริงๆ ปรากฎขึ้นตรงหน้าโดยที่เราไม่ได้คาดคิด มันมีพลังมาก จับหัวใจเรา ในนาทีที่ผมนั่งเฝ้านกนานๆ แล้วนกบินมา หัวใจมันพองโต มันมากกว่าความสุข เป็นความปีติอิ่มเอม นาทีนั้นอยากขอบคุณโชคชะตา ขอบคุณธรรมชาติ ขอบคุณใครก็ตามที่ทำให้ผมมีโอกาสได้อยู่ตรงนี้ วินาทีที่วิถีชีวิตของเรามาตัดกันพอดีช่างวิเศษเหลือเกิน”

น้ำเสียงของนายแพทย์รังสฤษฎ์ กาญจนะวณิชย์ หรือ “หมอหม่อง” แพทย์โรคหัวใจและนักอนุรักษ์แถวหน้าของเมืองไทยถ่ายทอดความปลื้มปิติยามนึกถึงวินาทีสำคัญที่ได้เห็นนกหายากปรากฎขึ้นในสายตา

อ่านต่อ…

ร่วมแบ่งปันเรื่องราวดีๆ...

หมอต้นไม้…เมตตาธรรมค้ำจุนโลกสีเขียว

เมื่อเอ่ยถึงอาชีพ “หมอต้นไม้” อาจเป็นคำที่เพิ่งเริ่มคุ้นหูคนไทยในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แต่แท้จริงแล้ว อาชีพนี้มีมานานแล้วและในหลายประเทศให้ความสำคัญมาก โดยเฉพาะประเทศญี่ปุ่น เพราะหน้าที่หลักของหมอต้นไม้ คือ การดูแลรักษาต้นไม้เก่าแก่ให้อยู่คู่กับชุมชนเพื่อทำหน้าที่บอกเล่าประวัติศาสตร์ของชุมชนให้คนรุ่นต่อไปได้รับรู้ สำหรับบ้านเราเพิ่งเริ่มได้ยินคำนี้ในช่วงสิบปีที่ผ่านมาโดยมีศาสตร์จารย์กิตติคุณ เดชา บุญค้ำเป็นหมอต้นไม้รุ่นบุกเบิก และต่อมาอาจารย์บรรจง สมบูรณ์ชัย คณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ และการออกแบบสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยแม่โจ้ได้นำแนวคิดหมอต้นไม้มาเผยแพร่จนเป็นที่รู้จักในวงกว้างมากยิ่งขึ้น

อ่านต่อ…

ร่วมแบ่งปันเรื่องราวดีๆ...

โอบกอดต้นไม้ใจเป็นหนึ่ง

ผู้คนมากมายให้นิยามตัวเองว่าเป็นคนรักต้นไม้เพราะชอบเดินดูต้นไม้ มีความสุขกับการปลูกการดูแลต้นไม้ หรือแม้แต่พูดคุยเปิดเพลงเล่นดนตรีให้ต้นไม้ฟัง แต่จะมีกี่คนที่เดินเข้าไปโอบกอดต้นไม้และได้สัมผัสกับความรู้สึกบางอย่างที่เกิดขึ้นกับตัวเอง หากให้บรรยายถึงความรู้สึกก็คงเป็นไปได้ยาก เช่นเดียวกับพี่ไก่ พรพีชา ธำรงวินิจฉัย บุคคลที่จะมาเล่าประสบการณ์ความเชื่อมโยงระหว่างตนเองกับต้นไม้และธรรมชาติให้เราฟัง พี่ไก่นักร้องประสานเสียงรุ่นแรกแห่งวงด้วงแมงแสดงธรรม และเป็นคุณแม่ผู้น่ารักของลูกชายทั้ง 2 คน

อ่านต่อ…

ร่วมแบ่งปันเรื่องราวดีๆ...

สวรรค์บนดิน สวรรค์ในใจ

เราเป็นลูกชาวไร่ชาวนา ที่ได้เห็นสภาพแวดล้อมอุดมสมบูรณ์มาก เมื่อเทียบกับทุกวันนี้ ก็เหมือนกับสวรรค์ เราเห็นสวรรค์ตรงนั้น แล้ว 40 ปีต่อมาเราอยู่กับนรก เราจะอธิบายให้คนรุ่นหลังฟังได้อย่างไร เพราะพวกเขาไม่เคยเห็นป่าและธรรมชาติที่สมบูรณ์
– ครูบาสุทธินันท์ ปรัชญพฤทธิ์ ปราชญ์ชาวบ้านแห่งมหาชีวาลัยอีสาน

อ่านต่อ…

ร่วมแบ่งปันเรื่องราวดีๆ...

สวนผักกลางเมือง เพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างมีความสุข

น้องฝ้ายคนเมืองยุคใหม่ที่มีชีวิตในวัยเด็กจนถึงวัยสาวแตกต่างจากเพื่อนๆ ที่มีวิถีชีวิตในกรุงเทพ เพราะตั้งแต่จำความได้ พ่อก็บอกว่าให้บริโภคอาหาร เครื่องใช้ที่ไร้สารเคมีตั้งแต่เด็กๆ จนบางครั้งลงไปนอนเลียพื้นเป็นประจำ เพราะคุณแม่ใช้น้ำยาทำความสะอาดบ้านจากธรรมชาติ แม้แต่ของเล่น ของใช้ในบ้านต่างๆ คุณพ่อทำมันขึ้นมาเองกับมือทั้งหมด วันเสาร์อาทิตย์แทนที่จะไปเที่ยวเล่น น้องฝ้ายกลับมาช่วยคุณพ่อทำงานในสวนที่บ้าน จึงคุ้นชินกับการเล่นดิน จับไส้เดือนเล่นตั้งแต่เด็กๆ ทุกๆ อย่างเริ่มต้นเพราะคุณพ่อสนใจและตระหนักเรื่องนี้มากๆ ตอนที่มีลูก ใส่ใจเรื่องสุขภาพ จนเริ่มหันมาทำอย่างจริงๆ จังๆ

อ่านต่อ…

ร่วมแบ่งปันเรื่องราวดีๆ...